merak ettiğim bir konu var, şimdi multitasking multitasking diyoruz da, aynı anda bir sürü iş yapmak gibi birşey ya bu, o zaman commodore 64'te aynı anda müzik çalıp, yazı geçirip, ekrana grafik basmakta multiasking değil mi? yoksa illa ki multitasking olmak için hem excel, hem winamp, bir sürü program filan çalışması mı gereklidir?
anesthetic
26th February 2006, 11:42
c64de aynı anda müzik çalıp yazı geçirip ekrana grafik basma olayını tek bir program gerçekleştiriyor. multitaskingde birbirinden tamamen bağımsız n tane programın aynı işlemciyi sırayla kullanarak çalışması söz konusu.
PE&OAS
26th February 2006, 11:57
hımm 64'tede tek işlemci kullanılıyor tek program çalışırken, grafik ekrana gelirken hiç müzik kesilmiyor. orada işi başka bir işlemci mi yapıyor gibi oluyor???
spaztica
26th February 2006, 14:04
C64'de SID, Amiga'da Agnus çipleri, müzik işlerini devralan ek işlemcilerdir. Ek işlemci dedin mi zaten multitasking olmuyor. Multitasking, aynı prosessörün (CPU mesela) aynı anda birden fazla işlem yapması... Yani bir nevi 5-10 tane Dos penceresi açıp aynı anda başlayacak işlemleri çalıştırman ya da Windows'ta arkada 3dMax ile render yaparken, ön tarafta web'de gezinmen ve aynı zamanda WinAmp ile müzik dinlemen.... tabii bunu cpu boyutunda düşünmek gerek. Aynı anda birden fazla programın her anki register kayıtlarını idare etmek falan...
vigo
26th February 2006, 14:24
multitasking sadece AMiGA'ya mahsus birşeydir.
pc de hiç bir şey "multi-task" değildir.
MULTI = birden fazla (çok)
TASK = iş
demektir.
amiga'da gerçekte birden çok iş aynı anda yapılır. bu amiga'nın hardware i ile ilgilidir. DMA kanalları ve her işi ayrı bir çip'in yapması ile ilgili bir konudur. bu yüzden 7mhz lik bir a 500 de, aynı anda müzik yazıp, grafik çizebilirsin....
ama pc de herşey bi PRIORITY de olur... yani sıra ile... herşey sıra ile oluşur. bu iş o kadar hızlı olurki, sanki multi-task gibi durur ama asla değildir... zaten bu yüzden her geçen gün CPU lar güçleniyor...
bugün pc'de GPU kullanımı sayesinde bi nevi iş paylaşımı yapılmıştır ve bir tür multi-task diyebiliriz....
tesla
26th February 2006, 15:29
burdan anlıyoruz ki Amiga rulezzz ;-)
skate
26th February 2006, 17:30
Multitasking işletim sistemlerinde elbetteki donanım özellikleri etkili olur ancak aslında bir işletim sistemi tasarım biçimidir multitasking yapı. Amiga'da gerçekten eş zamanlı işlem yapılıp yapılamadığı konusunda da şüphelerim var esasen. Detayını bilmediğim için iddialı konuşmuyorum ancak herşey ses ve grafik değil, iki calculator çalışırken Amiga'da aynı anda 1000! hesaplanabiliyor mu? Bu durumda da bir priority ya da sharing söz konusu olmak zorunda bence. Ancak Amiga'nın ilk adam akıllı multitasking işletim sistemine sahip platform olması ve hala birçok işletim sisteminin bu düzeye gelememesi birçok çevre tarafından kabul edilmiş durumda.
Decipher
26th February 2006, 17:58
pc'de multi-tasking yok ancak multi-threading var diye biliyorum. zaten amiga çok manyak bir teknoloji kullanmış zamanında henüz m$ bile öyle bir işletim sistemini yakalayamadı ya da yakalamaya ihtiyaç yoktur belki de 7mhz'lık bir cpu'da multi-tasking bir ihtiyaç gibi ama bilemiyorum 3600 mhz'da multi-tasking komedi olur biraz :). Öte yandan multi-threading rulez :)
skate
26th February 2006, 18:56
Multitasking ve multithreading tam anlamıyla birbirlerinin alternatifleri değiller bir işletim sistemi için, bir arada bulunabilirler. Hangisini kullanacağı biraz da programcıya bağlı aslında.
detaylı bilgi için http://www.c-sharpcorner.com/Code/2002/April/MtP1MtVsMt.asp
eirik
26th February 2006, 19:35
oncelikle kavram karma$asI olmasIn:
multitasking : birden fazla programIn cali$tirilabilmesi
multithreading : birden fazla cpu lu sistemlerde gorevlerin dagitilmasi
windows9x ornegin multitaskingdir ama multithreading degildir, isterseniz 16 i$lemcili super bilgisayarInIz olsun win9x sadece 1 i$lemci kullanabilir. winnt ise hem multitasking hem de multithreading dir. bu i$lerde onemli olan cpu yapisidir aynI zamanda. ornegin 80386lar yapIsI dolayIsIyla bugun kullandigimiz multitaskinge gore yapilmi$tir. 286larda kIsItLi bi multitasking yapIsI vardir ancak 8086larda multitasking gercek anlamda imkansizdir. (yine de eger bi i$letim sistemi yazIp kodlarI da i$letim sistemine gore ozelle$tirirseniz kullanIcIyI oyle olduguna inandirabilirsiniz o ayri)
$u an icin pc de multitasking de multithreading de mumkundur.
amigada multitasking olayInI donanimsal ve i$letim sistemi bazInda bilmemekle birlikte DMA kullanImI multitasking sayILmaz. DMA yalnizca, cpu ya $u bellek adresinden bytelarI al $u porta ta$I, yada $u porttan $u adrese ta$i demek yerine bunu DMA denetleyicisine soyleyip i$leri ona bIrakarak CPu yu rahatlatmaktir. ornegin DOS aLtInda DMA kullanabilirken multitasking yapilamamaktadir.
vigo : her i$i ayri bir cipin yapmasI ile multitasking arasInda baglantI olmamasI gerekir. pc de speaker'dan ses cIkaran PIT isimli denetleyicidir, kesmeler icin PIC adI verilen ba$ka bi denetleyici bulunur ama bunlarla ses cIkartmak yada $u kesme olu$ursa $oyle yap demekten fazlasI yapilamaz, cpu uzerindeki gorevleri o ciplere dagitamaz ama cipler programlanabilirler. eger amiga gercek anlamda multithreading ise mikroi$lemcisinin oncelikle buna izin vermesi gerekir , ki eger yanilmiyorsam motorola bugunku 386 anlamInda bir multitasking e izin veren CPU olarak 65000 i uretmi$ti. (amiganIn i$lemcisi bu mudur bilmiyorum i$te)
GPU'lar her ne kadar kIsmi anlamda shader adI verilen yontemle i$ yukunu dagitiyor gibi gorunse de, bu da yine gercek anlamda bir multithreading denemez cunku programIn ozel olarak bu mantikla yazilmi$ olmasI gerekir. gercek anlamda multithreading butun i$leri i$letim sistemine bIrakmasi gerekir. ote yandan PC ler 386lardan sonra gercek anlamda multitaskingdir cunku tek i$lemcili sistemlerde i$ yukunu sIrayla mikroi$lemciye gondererek cali$tirmaktan ba$ka bi olasILIk bulunmaz. eminim ki skate in dedigi gibi amiga'da da bir programla faktoryel hesaplarken ba$ka bir programla bir datanIn $ifresini cozmeye cali$irken bu $ekilde ikisi arasInda hIzLa gidip geliyor olmasI gerekir.
vigo
26th February 2006, 21:48
erik, uzun detay yazamicam da kısaca,
Direct Memory Access DMA ve Blitter diye bişi var amigada...
amiga, pc gibi thread yapmıyor... aynı an da 2 ayrı, hatta multi iş yapabiliyor
detayları parti mekanında konuşuruz
Bakkada
27th February 2006, 09:15
Abi dual CPU+multithreading gerisi yalan...
skate
27th February 2006, 09:37
Originally posted by Bakkada@Feb 27 2006, 09:15 AM
Abi dual CPU+multithreading gerisi yalan...
Quoted post
Lan olm yazmasına yazıyosun böyle "dual CPU+multithreading gerisi yalan" diye de bu güne kadar tek bir CPU'nun sınırlarını kaç kere zorladın lam kızdırma adamın kafasını :) Biz sana c64 felsefeleri empoze etmeye çalışalım, sen tek CPU ve multitasking'e bok at, reva mı ulan :lol:
Dual CPU çok yüklü serverlarda (özellikle birden fazla iş için kullanılan, database+web server gibi) ve 3DS MAX tarzı (onlarca örneği var elbette ki) CPU kullanımı çok yüksek programlarda işe yarar. Onun haricinde açıkçası bir boka yaramaz. Ben 1Ghz'lik Dual CPU'lu bir makine alacağıma 2 Ghz'lik tek CPU'luk bir makineden daha iyi performans alacağımı düşünmüşümdür hep kullandığım programlar açısından. Zaten hiçbir zaman 2x1 Ghz = 2 Ghz mantığıyla lineer bir formülle hesaplanabilecek şekilde çalışmaz ancak bu şekilde kullanacak programlar yazılabilir. Dual CPU'nun benim kullanabileceğim tek avantajı bir CPU meşgulken diğer CPU'nun free olabilmesinden dolayı işletim sisteminin daha az kasılması olacaktır tahminimce ama hiç de performans testi yapmadım açıkçası, sadece mantık yürütüyorum.
Bakkada
27th February 2006, 12:38
Originally posted by skate+Feb 27 2006, 09:37 AM--><div class='quotetop'>QUOTE(skate @ Feb 27 2006, 09:37 AM)</div><div class='quotemain'><!--QuoteBegin-Bakkada@Feb 27 2006, 09:15 AM
Abi dual CPU+multithreading gerisi yalan...
Quoted post
Lan olm yazmasına yazıyosun böyle "dual CPU+multithreading gerisi yalan" diye de bu güne kadar tek bir CPU'nun sınırlarını kaç kere zorladın lam kızdırma adamın kafasını :) Biz sana c64 felsefeleri empoze etmeye çalışalım, sen tek CPU ve multitasking'e bok at, reva mı ulan :lol:
Dual CPU çok yüklü serverlarda (özellikle birden fazla iş için kullanılan, database+web server gibi) ve 3DS MAX tarzı (onlarca örneği var elbette ki) CPU kullanımı çok yüksek programlarda işe yarar. Onun haricinde açıkçası bir boka yaramaz. Ben 1Ghz'lik Dual CPU'lu bir makine alacağıma 2 Ghz'lik tek CPU'luk bir makineden daha iyi performans alacağımı düşünmüşümdür hep kullandığım programlar açısından. Zaten hiçbir zaman 2x1 Ghz = 2 Ghz mantığıyla lineer bir formülle hesaplanabilecek şekilde çalışmaz ancak bu şekilde kullanacak programlar yazılabilir. Dual CPU'nun benim kullanabileceğim tek avantajı bir CPU meşgulken diğer CPU'nun free olabilmesinden dolayı işletim sisteminin daha az kasılması olacaktır tahminimce ama hiç de performans testi yapmadım açıkçası, sadece mantık yürütüyorum.
Quoted post
[/b][/quote]
Aplikasyon DualCPU icin yazilmadigi surece bi boka yaramaz,
ben DVD edit icin kullaniyorum dual CPU'yu aslannar gibi..Onun disinda ulan cift cpu'lu makinealdik Windows simdi ucucak manyak olucak die bi iddiam yok ki testlerimde pek oyle bir sey gormedim he bu arada ben serverleri ewde kullaniyorum o da ayri bi durum...:)
CPU sinirlarini zorlamaya gelince bu aralar CPU'lar benim sınırımı zorlamaya basladi :)
spaztica
27th February 2006, 13:13
daha önceki bir soruya yanıt olarak... amiga'da blitter; tüm dataların transferinde canavar gibi çalışır; alan genişliği kaydırması, alan maskelemesi falan gibi işleri cpu'ya yük getirmeden ve cpu'dan çok daha hızlı bir şekilde yapar... sonuçta bu işlerden kurtulan cpu da kendiişine bakar; 1000! hesabını falan yapar. ama skate'in de dediği gibi, aynı anda 1000! işlemini birden fazla yapınca tabii ki cpu yavaşlayacaktır. amiga'daki multitasking zaten sistem olarak sağlam ele alınmıştır; yoksa sadece donanımda kalırsa eksik olurdu; tüm kernel (bir hayli inceleme fırsatım olmuştu, kernel source kodlarını o dönem) multitasking ve object oriented bir mantıkla yazılmış. haliyle aynı anda birkaç farklı program çok da rahat çalışmaktaydı.
o dönemi bu dönemin makinalarıyla karşılaştırmak tabii ki mümkün değil; zaten yapmam da öyle bir haksızlığı. ama döneminde gerek pc, gerek mac makinaların eline verecek güçteydi makina ve keyifle de veriyordu zaten. 386-486 dönemleriydi galiba o ara, o makinaların zaten ne multitask işletim sistemi (win3.1 vardı o ara, yepyeni) ne de şimdiki gibi bol sıfırlı hızları vardı. Tabii adamlar sattıkça yatırım yaptı, bugünkü deyyus hızlarda makinalar çıktı. Ama donanım VE yazılım mimarisi açısından amiga, ZEN demektir benim için; sade ama okkalı bir yumruk...
eirik
27th February 2006, 19:07
genel anlamda bir performans icin 2 tane 1ghz i$lemci yerine bir tane 2ghz i$lemci daha yuksek performans verir. genel anlamda derken ornegin windows kerneli cali$irken ardarda aynI mikroi$lemci birimini ilgilendiren (ozellikle FPU) komutlar cali$tirmaya ihtiyacI yoktur ama ozel amacLI bir program cok fazla i$lem olan bi hesap yaparken aynI i$lem birimini ilgilendiren komutlari ardarda kullanmasI gerekiyorsa i$lerin payla$tirilmasI daha iyi olur. tabi burada ornegin birinci i$lemcinin bir komutu i$leyip sonucu bellege yazdIktan sonra ikinci i$lemcinin o sonucla bi$iiler yapmasI durumu olabilir, bu neden 2x1 in tek bi 2ghz den yava$ olmasInIn nedenidir. ne kadar optimize edilirse edilsin ben 2x1 ghz nin 2 ghz den her zaman yava$ olacagIni du$unuyorum. yalniz bilmiyorum hatirlayanlar olacak mI, bi tarihte elemanIn biri en az p2 zamanlarInda coplukten 486larI toplayIp 100bilmemkac tanesiyle bir superbilgisayar yapmi$ti ve o makina benchmarklarda zamanIn IBM mainframelerini sollamI$tI.
@bakkada: dedigin; programIn birden cok i$lemci icin yaziLmasI eger araya programIn ozel olarak birden fazla cpu yu kullanmasI icin kodlar eklenmesiyse, gercek anlamda multitasking/multithreading i$letim sistemlerinde (ve donanIm destegi altinda) boyle fazladan kod olmasIna gerek yoktur, ancak derleme esnasinda optimizasyon yapilabilir. (ki adobe photoshop sanirim, acili$ta birden fazla cpu algilarsa ona gore ayarliyordu i$lemlerini derlemeye gerek kalmiyordu (fakat linux da programlar makinaya gore derlendiklerinden zaten boyle bir sorun yoktur)). demek istedigim win98 altinda saglam bi sistem kodlamasI ile multithread kullanabilirsin ama eger win98 kendinden multithread olsaydI zaten buna gerek kalmazdi.
PE&OAS
28th February 2006, 18:58
peki mesela disket formatlarken amiga'da mod çalınıp notepadde yazı yazılabiliyorken, pcde (tüm windowslar için geçerli) disket formatlarken işler kilitleniyor ya da yavaşlıyor? yoksa multitasking içine disket formatlamayı dahil etmemek mi gerekli biraz da donanım kaynaklı bir iş olduğundan? (bu arada standart amiga 1200, 2 mb chipramla, 175 mb hdd ile, wb 3.0)
eirik
28th February 2006, 19:55
1- eski model disket denetleyicileri anakarta dahil olmadan once isa'ydi ve dahil edildikten sonra da cogunlukla baglanti isa olarak kaldi. isa, ram ile aynI address bus'I , aynI system bus'i ve data bus u kullandigindan i$lemci isa ya bir$eyler yolladiginda aynI anda ram e eri$emez, ustelik bir de isa dan gelecek cevabI beklerse i$ler bir hayli gecikir. bu cevap bir de isa uzerinden bagLI bir disket surucudense ohoo...
2- bildigim kadariyla win9x disketlere eri$mek icin hala eski model 16bitlik suruculeri kullanmaktaydi. bu da ayrica bir bekleme katmaktaydi.
bugunse disket suruculer varsa bile artik IDE denetleyiciler PCI olarak kullanILiyor, PCI da i$lemci yola bi$ii yazdIktan sonra beklemesine gerek yoktur. 32bitlik suruculer de devreye girdiginde bugun modern bi anakartla winnt lerde disket formatlarken bekleme ya$anmaz.
skate
1st March 2006, 09:52
Originally posted by eirik@Feb 28 2006, 07:55 PM
1- eski model disket denetleyicileri anakarta dahil olmadan once isa'ydi ve dahil edildikten sonra da cogunlukla baglanti isa olarak kaldi. isa, ram ile aynI address bus'I , aynI system bus'i ve data bus u kullandigindan i$lemci isa ya bir$eyler yolladiginda aynI anda ram e eri$emez, ustelik bir de isa dan gelecek cevabI beklerse i$ler bir hayli gecikir. bu cevap bir de isa uzerinden bagLI bir disket surucudense ohoo...
2- bildigim kadariyla win9x disketlere eri$mek icin hala eski model 16bitlik suruculeri kullanmaktaydi. bu da ayrica bir bekleme katmaktaydi.
bugunse disket suruculer varsa bile artik IDE denetleyiciler PCI olarak kullanILiyor, PCI da i$lemci yola bi$ii yazdIktan sonra beklemesine gerek yoktur. 32bitlik suruculer de devreye girdiginde bugun modern bi anakartla winnt lerde disket formatlarken bekleme ya$anmaz.
Quoted post
Yani diyorsun ki disket sürücülerin bekletmesi olayı aslında OS'den bağımsız donanımsal bir sorundur. Donanım bu yapıda (eski) olduğu sürece OS olabileceğinden daha kötü driverlar kullanarak işlemleri daha da yavaş hale getirebilir ancak tam tersini yapamaz yani sorunu komple yok edemez. Doğru anlamış mıyım?
vigo
1st March 2006, 13:12
amigada, diskete format atarken aynı anda "dir" çekebilirsiniz.
skate
1st March 2006, 16:48
Oha :) Süpermiş...
spaztica
1st March 2006, 18:53
zx81'de diskete (ehm, kasede) format atarken 5 sonraki kayıtta diskette neler olacağını görebilirsiniz:
zx81'in tipine şööle bi bakın, ya ibrahim tatlıses çekecektir, ya müslüm, ya death metal, ya da rap. nasılsa 2-3 defa üstüste kayıttan sonra kaset kayıt tutmayacağından, onu müzik kasedine dönüştürmek pratik olacaktır. haa, bunu dedim de, eski bilgisayar kasetlerini müzik kasedine dönüştürünce, teybin silme kafası iyi çalışamdığından fonda çok düşük seste de olsa hep kayıtlı data'nın ses olarak hali kalıyordu bende...
eirik
1st March 2006, 20:02
@skate: evet oyle. ornegin ayIptir soolemesi, eski model makinalarda linux da disketle bi$iiler yaparken yava$lama daha azdI. yeni makinalarda ise gozle gorunur bi yava$lama olmuyor
@vigo: benim anlamadigim, formatlarken aynI anda disketin icine bakmanIn ne gibi bi faydasi oldugu ;)
Hydrogen
2nd March 2006, 11:16
Belki formatlarken dosyanin icine bakmanin faydasi yoktur.
Ama en azindan icerisine baska bir sistem kurulu olan bir harddisk'i bu harddisk unformatted diye silmiyordu Amiga. Malesef benim sevgili ms-dos 6.22'm, Datura'nin Amiga partitionu da bulunan hardiske boyle formati caaat diye atti. Iste ben cok sevdigim bir sistem olan dos'ta ilk kez o zaman hayal kirikligina ugradim. Neler gitti o harddiskte. Datura ile tas olup kalmistik makinenin basinda.
Ama dos single task olarak cok iyi bir isletim sistemiydi. Caat diye kapatabiliyordun. Az gocuyordu. E bir sey yaparken, muzigi de teypden dinlerim be kardesim.
skate
2nd March 2006, 14:14
Originally posted by Hydrogen@Mar 2 2006, 11:16 AM
Belki formatlarken dosyanin icine bakmanin faydasi yoktur.
Ama en azindan icerisine baska bir sistem kurulu olan bir harddisk'i bu harddisk unformatted diye silmiyordu Amiga. Malesef benim sevgili ms-dos 6.22'm, Datura'nin Amiga partitionu da bulunan hardiske boyle formati caaat diye atti. Iste ben cok sevdigim bir sistem olan dos'ta ilk kez o zaman hayal kirikligina ugradim. Neler gitti o harddiskte. Datura ile tas olup kalmistik makinenin basinda.
Ama dos single task olarak cok iyi bir isletim sistemiydi. Caat diye kapatabiliyordun. Az gocuyordu. E bir sey yaparken, muzigi de teypden dinlerim be kardesim.
Quoted post
DOS 6.22 ile ilgili iki şeyi çok net hatırlıyorum.
1- Hardware sabit olduğu sürece herşey sabit hızda ve smooth çalışırdı. "İşletim sisteminin yüklenmesi, ağırlaşması" gibi kavramlar olmadığı gibi eğer değişen birşeyler varsa autoexec.bat ve config.sys'den bir iki satır eklenip çıkarılmasından ibaretti. Hemen hemen tüm progamlar da install edilirken yaptığı değişiklikleri BAK gibi uzantılarla kaydettiğinden, sistemde bir sorun çıktığında sorunu yok etmek çok kolaydı.
2- Lanet olası base memory sorunları gına getirirdi. Yok Himem.sys'ymiş yok EMS'ymiş yok XMS'miş... Ulan Lost Vikings'i çalıştırabilmek için her seferinde F8 ile açar step step ilerlerdim. Fazladan bir driver seçsem hafıza yetmezdi, yanlışlıkla birini atlasam oyun çalışmazdı. Bu da DOS'un en iğrenç olayıydı.
eirik
2nd March 2006, 23:19
config.sys icinde [menu] ve [menuitem] ba$LIkLarInI kullanarak DOS altinda donanIm profilleri olu$turulabilir. :) hatirlamlaniyorum $imdi parametresiydi bilmemnesiydi ama yapiliyordu. ornegin win98 ba$langic disketinde "cd rom destegini yukle" / "cd rom destegini yukleme" / "yardImI goruntule" seceneklerinin cIkarILmasI gibi.
